گفتاردرمانی بیماری پارکینسون برای کمک به عوارض گفتار و زبان و همچنین مشکلات بلع و گوارشی در این بیماران ارائه می شود. بیماری پارکینسون (PD) یک اختلال عصبی پیشرونده است که در درجه اول بر حرکت تأثیر می گذارد، اما تأثیر آن بسیار فراتر از مهارت های حرکتی است. بخش قابل توجهی از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون تخمین زده می شود تا ۹۰٪ – مشکلات گفتاری و ارتباطی را تجربه می کنند که در مجموع به عنوان دیزآرتری شناخته می شود. این می تواند به طرق مختلف ظاهر شود، از جمله کاهش بلندی صدا، صدای یکنواخت، بیان نادرست، گرفتگی صدا، و مشکل در ریتم و جریان گفتار. این تغییرات می تواند عمیقاً بر توانایی فرد برای برقراری ارتباط مؤثر تأثیر بگذارد و منجر به انزوای اجتماعی، ناامیدی و کاهش کیفیت زندگی شود.
خوشبختانه گفتاردرمانی بیماری پارکینسون که توسط متخصصان ما در کلینیک گفتاردرمانی در پیروزی ارائه می شود، نقش مهمی در کاهش این چالش های ارتباطی ایفا می کند. به افراد مبتلا به بیماری پارکینسون استراتژی ها و تکنیک هایی برای بهبود وضوح گفتار، قدرت صوتی و اثربخشی کلی ارتباط ارائه می دهد.
مشکلات گفتاری مرتبط با بیماری پارکینسون ناشی از تغییرات عصبی اساسی است که این بیماری را مشخص می کند. پارکینسون عمدتاً شامل فرسودگی نورونهای تولیدکننده دوپامین در گانگلیونهای پایه است، ناحیهای از مغز که برای تنظیم حرکت حیاتی است، از جمله هماهنگی حرکتی پیچیده مورد نیاز برای گفتار. این تخریب عصبی منجر به طیف وسیعی از علائم حرکتی می شود که مستقیماً بر تولید گفتار تأثیر می گذارد:
- هیپوکینزی: کاهش دامنه حرکت بر عضلات درگیر در تنفس، ارتعاش تارهای صوتی و مفصل تأثیر می گذارد. این منجر به صدای ملایم تر و با قدرت کمتر و حرکات کوچکتر لب ها، زبان و فک می شود که منجر به صداهای همخوان نادقیق می شود.
- سفتی: افزایش سفتی عضلانی می تواند بر انعطاف پذیری و دامنه حرکت عضلات دستگاه صوتی تأثیر بگذارد و به صدای یکنواخت و کاهش انحراف صدا کمک کند.
- برادیکینزی: کندی حرکت میتواند بر سرعت و سیال گفتار تأثیر بگذارد و اغلب منجر به تردید، تند گفتار کوتاه و مشکل در شروع گفتار میشود.
- لرزش: در حالی که لرزش در حال استراحت یکی از علائم حرکتی مشخص PD است، گاهی اوقات می تواند بر صدا تأثیر بگذارد و باعث لرزش یا کیفیت لرزش شود.
اهداف و رویکردهای گفتاردرمانی بیماری پارکینسون
هدف اصلی گفتار درمانی برای بیماری پارکینسون، بهبود توانایی فرد برای برقراری ارتباط موثر و حفظ کیفیت زندگی است. این شامل رسیدگی به اختلالات گفتاری خاص موجود و آموزش راهبردهایی برای جبران این مشکلات است. درمان معمولاً با در نظر گرفتن نیازهای خاص فرد، شدت مشکلات گفتاری، تواناییهای شناختی و اهداف ارتباطی، فردی است.
رویکردها و تکنیک های رایج مورد استفاده در گفتار درمانی برای بیماری پارکینسون عبارتند از:
- درمان صدای لی سیلورمن (LSVT LOUD®): این یک برنامه درمانی فشرده و با تلاش بالا است که به طور خاص برای افراد مبتلا به PD ایجاد شده است. با تشویق بیماران به “بلند فکر کردن” و تولید صدای بلندتر و مداوم بر افزایش بلندی صدا تمرکز می کند.
- درمان مفصلی: تمرینهایی که حرکات دقیق لبها، زبان و فک را هدف قرار میدهند برای بهبود وضوح صداهای همخوان استفاده میشوند. این ممکن است شامل تمرینات تکراری صداها، کلمات و عبارات خاص باشد.
- استراتژیهای کنترل نرخ: تکنیکهایی برای تنظیم سرعت گفتار، مانند استفاده از تختههای قدم زدن یا ضربه زدن به هجاها، میتواند به بهبود وضوح و درک، بهویژه برای کسانی که خیلی سریع صحبت میکنند، کمک کند.
- آموزش حمایت از تنفس: تمرینات گفتاردرمانی بیماری پارکینسون برای بهبود قدرت و هماهنگی عضلات تنفسی می توانند بلندی صدا و گفتار پایدار را افزایش دهند. این ممکن است شامل تمرین تکنیک های تنفس عمیق و هماهنگی نفس با گفتار باشد.
- آموزش عروضی: تمرکز بر زیر و بم، بلندی صدا و ریتم متفاوت می تواند به افراد مبتلا به PD کمک کند تا در گفتارشان طبیعی تر و گویاتر به نظر برسند و از ارائه یکنواخت بکاهند.
- راهبردهای ارتباطی: درمانگران با افراد و شرکای ارتباطی آنها کار می کنند تا راهبردهای مؤثری برای انتقال پیام ها ایجاد کنند، مانند صحبت چهره به چهره، کاهش صدای پس زمینه، استفاده از ژست ها و تأیید درک.
- ارتباطات تقویتی و جایگزین (AAC): در موارد اختلال گفتاری شدید، روشهای AAC مانند تختههای ارتباطی، دستگاههای تولیدکننده گفتار یا برنامههای تلفن هوشمند ممکن است برای تکمیل یا جایگزینی ارتباطات گفتاری معرفی شوند.
- درمان بلع: اگر مشکلات بلع وجود داشته باشد، درمانگران از تکنیک های مختلفی برای بهبود ایمنی و کارایی بلع استفاده می کنند، مانند تنظیمات وضعیت بدن، اصلاح رژیم غذایی، و تمرینات بلع.
